Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre dünyada yaklaşık 350 milyon astım hastası olduğunu ve her yıl 450 binden fazla kişinin astıma bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini anlatan Uçar, 'Ülkemizde her 10 çocuktan birinin astım hastası olduğu ve bu oranın yaşla birlikte azaldığı, 2024 yılında astım nedeniyle 1300'den fazla ölüm olduğu bilinmektedir. Bu nedenle önemli bir halk sağlığı sorunu olan astım hastalığının tanınması, toplumda bilgi ve farkındalığın artırılması amacıyla bugüne dikkati çekmek istiyoruz.' dedi.

Uçar, astım hastalığının en sık görülen belirtilerinin tekrarlayan nefes darlığı, hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürük olduğuna işaret ederek, bu tür hastaların ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Astım hastalarına, yaşadıkları ortamın havasını temiz tutmalarını, sigaradan uzak durmalarını, düzenli egzersiz yapmalarını ve sağlıklı beslenmelerini tavsiye eden Prof. Dr. Uçar, 'Astım hastalığının kontrolü için hastalarımızın ilaçlarını düzenli ve doğru bir şekilde kullanmaları şarttır.' ifadesini kullandı.

Dünya Astım Günü'nün bu yılki temasının 'Astım kontrolü, kortizonlu nefes açıcıların doğru kullanılmasıyla mümkündür' şeklinde belirlendiğini aktaran Uçar, şunları kaydetti:

'Tedavinin doğru kullanımı astım krizlerinin önlenmesi ve böylece astıma bağlı ölümlerin önlenebilmesi için önemlidir. Astım tedavisinde ilk tercih nefes alma yoluyla alınan kortizonlu nefes açıcı ilaçlardır. Bu ilaçlarla hedef organda düşük dozlarda daha az yan etkiyle tedavi sağlanmaktadır. Bu da tedavide kullanılan cihazların doğru teknikle kullanılmasıyla mümkündür. Bu nedenle astım yönetiminde tedavi eğitimi önemlidir.'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Erkan Doğan, beslenmenin ve antibiyotiğin kolon ve rektum kanserinde önemli bir noktada olduğunu kaydetti.

Kolorektal kanser vakalarında 1995'te 65 yaş altındaki hastaların toplam oranının yüzde 27'de kaldığını, bu oranın 2022'de yüzde 45'e yükseldiğini vurgulayan Doğan, 'Ocak 2026'da yayınlanan Amerika Kanser Derneği istatistiklerine göre 50 yaş altı kanser ölümlerinde kolorektal kanserler birinci sıraya oturdu. Kanserin gençleri de etkileyen bir hastalık olduğu konusunda farkındalık oluşmalı.' ifadelerini kullandı.

Doğan, kolonoskopi taramalarının önemine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Bir hastaya önerilen basit bir tarama testi, yıllar sonra gelişebilecek ciddi bir hastalığın önüne geçebilir. Bu nedenle her muayene, aynı zamanda bir farkındalık fırsatıdır. Kolonoskopide rastlanabilecek polipler çok önemsenmese de bunlar yüzde 25 oranında kanserleşme riskine sahiptir. 10-15 yıldan fazla süregelen poliplerin kanserleşme ihtimali olduğu için farkındalık önemlidir. Bu nedenle de düzenli tarama yaptırmak gerekir.'

İşlenmiş gıdaların kolorektal kanserin artışına neden olabileceğini vurgulayan Doğan, hastalığın artık yalnızca ileri yaşların değil, gençlerin de önemli bir sağlık sorunu haline geldiğini aktardı.

Doğan, işlenmiş gıda tüketimi arttıkça kolorektal kanser vakalarında ciddi artış yaşandığının görüldüğünü ve 90'lar kuşağının çocukluk döneminden itibaren değişen beslenme alışkanlıklarının uzun vadeli riskler doğurduğunu belirtti.

Özellikle işlenmiş et ürünlerinin sık tüketiminin bağırsak sağlığını olumsuz etkilediğini kaydeden Doğan, 'Bu kuşak yüksek antibiyotik maruziyetine sahip, bu da bağırsak florasını bozarak zararlı bakterilerin artmasına ve inflamasyonun yükselmesine neden oluyor.' bilgisini verdi.

Doğan, ağızda bulunması gereken bazı bakterilerin antibiyotik kullanımı sonrası kolonda daha fazla görülmeye başladığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

'Bu durum kanser gelişimini tetikleyebilmektedir. Sağlıklı bir yaşam için tam tahıllı, liften zengin beslenmeli. Tedavi kadar korunmak da hayati önemde. Liften zengin beslenme nüks riskini azaltabilir. Düzenli yürüyüş ve koşu ise adjuvan tedavilerle kıyaslanabilecek düzeyde koruyucu etki sağlıyor. Akdeniz tipi beslenmenin bağırsak sağlığını koruyup kanser riskini azaltmada önemli rol oynadığını unutmamalıdır.'

Doç. Dr. Salabaş, konuyla ilgili yapılmış bir çalışmanın, 90 dakikalık sürüşte ısıtmalı koltukların bölgesel sıcaklığı ortalama yarım derece yükselttiğini ortaya koyduğunu belirterek ,'Dışarıdan bakıldığında küçük gibi görünen bu artış, testisler için anlamlı bir değerdir çünkü testislerin çalışabileceği ısı aralığı çok dardır. Uzun süreli ve sık tekrarlayan kullanım sperm hareketini azaltabilir ve döllenme şansını düşürebilir' dedi.

Kısa süreli kullanımın genellikle risk oluşturmadığını belirten Doç. Dr. Salabaş, özellikle çocuk sahibi olmayı planlayan erkeklerin daha dikkatli davranması gerektiğini söyledi. Salabaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Koltuk ısıtma sistemleri yalnızca koltuk ısınana kadar kullanılmalı, ardından kapatılmalıdır. Uzun yolculuklarda belirli aralıklarla mola vermek ve hava dolaşımına izin veren rahat kıyafetler tercih etmek faydalıdır. İyi haber şu: bu etkiler büyük ölçüde geri dönüşlüdür. Kullanım azaltıldığında sperm değerleri birkaç ay içinde düzelme eğilimi gösterir.'

Prof. Dr. Koca, 'Raynaud Fenomeni, soğukta, heyecanda ortaya çıkan parmak uç kısımlarda deri renk değişimidir. Solukluk, morarma oluyor, hafifte kızarıyor ve geçiyor. Bu sıralarda ağrıda söz konusudur. Normal popülasyonun yüzde 5'inde görebiliyoruz. Oldukça sık görülen bir hadisedir. Bu hastalarımızın özellikle kış aylarında sıkıntıları çok daha fazla olur. Raynaud Fenomeni bazı romatizma hastalıklarının habercisi olabiliyor. Bunlardan bir tanesi el romatizmasıdır. Bu nedenle bu belirtileri yaşayan kişilerin en az bir kez romatizma hastalıklarıyla ilgilenen bir doktora başvurması önemlidir. Raynaud Fenomeni'nin altında farklı nedenler olabilir. Bazı romatizma hastalıkları, kullanılan bazı ilaçlar veya hormon tedavileri bu duruma yol açabilir. Bu nedenle nedeninin mutlaka araştırılması gerekir' diye konuştu.

Tedavi süreci hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Koca, 'Hastalara damarların daralmasını önleyen ve kan dolaşımını rahatlatan ilaçlar verile bilinir. Yaşam tarzı da hastalığın seyrinde önemlidir. Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durulmalı, kahve tüketimi azaltılmalı, mümkün olduğunca soğuktan korunulmalı ve stresten uzak durulmalıdır. Bu faktörler şikayetlerin artmasına neden olabilir' şeklinde konuştu.

Pirinçci, 'Rahim ağzı kanserinden korunmada aşı büyük önem taşıyor. Kız çocukları 9-11 yaş grubunda HPV aşısı ile aşılanması gerekiyor. Ayrıca 14-20 yaş arasındaki kız çocuklarının 1 ya da 2 doz HPV aşısı ile 20 yaş ve üzerindeki kadınların ise 6 ay arayla 2 doz şeklinde aşılanması öneriliyor. Bağışıklık sistemi baskılayıcı (immünsupresif) ilaç kullanan kişilerde ise 2 ya da 3 doz aşılama yapılabilecektir. Türkiye'de rahim ağzı kanseri taramaları Sağlıklı Hayat Merkezleri ile KETEM aracılığıyla, ilçe sağlık müdürlükleri ve toplum sağlığı merkezleri tarafından ücretsiz olarak yapılıyor. Bu kapsamda 30-65 yaş aralığındaki kadınlara HPV DNA testi uygulanıyor ve bu testin 5 yılda bir yapılmasının öneriliyor. Tarama programları kapsamında yapılan smear testi ile kanser öncüsü (prekanseröz) lezyonları araştırılıyor, HPV DNA testi ile de Human Papilloma Virüsü 'nün tipi hakkında bilgi ediniliyor. Bu testlerin erken tanı açısından hayati önem taşıyor. Sigara içenler, çok eşliler, düşük sosyoekonomik düzeye sahip bireyler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler rahim ağzı kanseri açısından daha yüksek risk taşıyor. Bu grupların tarama ve korunma programlarında önceliklendirilmesi gerekiyor' şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Remzi Atılgan, 'Kısırlık, düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen bir yıl veya daha uzun süre gebelik oluşmaması durumu olur. 35 yaş üzerindeki kadınlarda bu süre 6 ay olarak kabul edilir. 40 yaş üzerindeki kadınların ise zaman kaybetmeden doktora başvurması gerekiyor. Kısırlık sorunu yaşayan çiftlerin yaklaşık yüzde 85'inde belirlenebilir bir neden bulunuyor. En sık karşılaşılan nedenler yumurtlama sorunları, erkek kaynaklı nedenler ve rahim ile yumurtalık tüplerine bağlı hastalıklar. Çiftlerin yaklaşık yüzde 15'inde ise yapılan tüm tetkiklere rağmen net bir neden bulunamıyor ve bu durumun 'nedeni bilinmeyen kısırlık' olarak adlandırılıyor. Kısırlık tanılarının yaklaşık yüzde 25'i yumurtlama problemlerinden kaynaklanıyor. Yumurtlama sorunu yaşayan kadınların büyük bir bölümünde, yumurtalıkların normal çalışmamasına yol açan polikistik over sendromunun görülüyor. Bu hastalarda ilk aşamada yumurtlamayı düzenleyici ilaçlar ve ilişki zamanlaması öneriliyor. Nedeni bilinmeyen kısırlık, çikolata kisti ya da hafif derecede erkek kaynaklı kısırlık durumlarında, öncelikle yumurtlamayı destekleyici tedaviyle birlikte aşılama yöntemi uygulanıyor. Bu yöntemlerle gebelik sağlanamazsa tüp bebek tedavisine geçiliyor 38 ile 40 yaş üzerindeki kadınlarda ise tüp bebek tedavisi ilk seçenek olarak değerlendirilebiliyor' diye konuştu.

Atılgan, 'Erkeklerde sperm sayısının çok az olduğu, spermlerin yeterince hareketli olmadığı ya da yapısal bozuklukların bulunduğu durumlarda ve kadınlarda her iki tüpün de kapalı olması halinde, doğrudan tüp bebek tedavisi tercih edilmesi gerekiyor. Kısırlığın sadece kadınlara ait bir sorun olarak görülmesi yanlış bir algıdır. Nedenler kadın ve erkek arasında eşit oranda dağılır. Kısırlık vakalarının yüzde 40'ı kadın, yüzde 40'ı erkek kaynaklı oluyor. Kalan yüzde 20'sinde ise net bir neden bulunamıyor' şeklinde konuştu.

Yaşam tarzının da doğurganlık üzerinde önemli etkisinin olduğunu aktaran Atılgan, 'Düzensiz beslenme, aşırı spor yapmak, fazla kilo, yoğun stres, sigara kullanımı, alkol ve aşırı kafein tüketimi ile madde kullanımı çocuk sahibi olmayı zorlaştırıyor. Özellikle aşırı kilo yumurtlama problemlerini artırıyor ve kısırlık riskini yükseltiyor. Bazı enfeksiyonlar da doğurganlığı olumsuz etkileyebiliyor. Bu enfeksiyonlar kadınlarda rahim ve tüplerde iltihaplanmaya, erkeklerde ise üreme organlarında hasara yol açabiliyor. Yumurtlama bozukluklarına neden olabilen diğer hastalıklar arasında tiroit bezinin az ya da fazla çalışması, beyinle ilgili hormon bozuklukları, böbreküstü bezine ait hastalıklar ve nedeni tam belirlenemeyen yumurtlama sorunları yer alıyor. Aşırı zayıflık, yeme bozuklukları ve yoğun egzersiz de bu duruma yol açabiliyor' ifadelerini kullandı.

Ramazan ayında da rutin ağız fırçalamalarının iftar ve sahurda yapılmasını öneren Bozyiğit Yüksel, 'Ramazan'da çok uzun süre aç ve susuz kalındığı için ağız ortamında asitlik artar, bakterilerin alanı genişler. Bu durumda çürük miktarı artar, diş etinde iltihabi durum, hiperemiklik miktarı artar, ağız kokusu ve ağız kuruluğu meydana gelir. Çünkü tükürüğün yıkayıcı etkisi vardır. Tükürük azaldığı için bu gibi durumlar meydana gelebilir. Bizim yapacağımız rutin işlem sabah ve akşam dişlerinizi fırçalamaktır. Aynı şekilde saatleri değiştirerek yapıyoruz, sahurda ve iftarda diş fırçalamamıza devam etmemiz gerekiyor. Fırçalamazsak çürük miktarı artar, oruçlu olduğumuz sürede diş eti iltihabı artar, hastalarda çok şiddetli ağız kokusu meydana gelir ki bizim hastalarımızın en çok şikayet ettiği şey ağız kokusu. Bu gibi durumlarla Ramazan ayında karşılaşmamak için ağız hijyenimize, fırçalamamıza dikkat etmemiz gerekiyor' dedi.

Oruçluyken tedavi sürecinin aksatılmaması gerektiğini ve acil müdahalelerin önemini belirten Yüksel, 'Dişte tedavisi devam eden hastalar acil durumlarda tabii ki oruçluyken tedavi görmeli; kanal tedavisi, dolgu gibi işlem gerekiyorsa yapılmalı. Eğer ki hasta bu konuda hassassa ve dayanabiliyorsa iftardan sonra da bizim kliniğimiz aynı şekilde iftardan sonra hizmet vermekte, tedavisine devam edebilir. Ama bir diş taşı işlemi yaptıracaksa, o suyu yutmadan, hekim o patı kullanmadan diş taşı tedavisi yaptırabilir hastalarımız. Yaptırmazsa hem çürük ortamı artar, hastalarımızda çok şiddetli apseler oluşabilir ya da ihmal ettiğinde yüz şişliğiyle, çok şiddetli ağrıyla karşılaşabilir. Ramazan'da kesinlikle diş tedavilerimizi aksatmıyoruz, rutin fırçalamalarımıza devam etmemiz gerekiyor' diye konuştu.

Özellikle Türk milletinin vazgeçilmezi olan çay ve kahve tüketimine karşı uyarılarda bulunan Diş Hekimi Demet Bozyiğit Yüksel, sahur menüsü için tavsiyelerini de değinerek, 'Sahurda tükettiğimiz şeylere dikkat etmemiz gerekiyor. Kafeinli gıdalar, asitli içecekler, soğan ve sarımsak gibi koku oluşturacak, susamayı artıracak ürünler tüketmememiz gerekiyor. Daha çok kalsiyum içerikli gıdalar tüketilmeli ve bol su içilmeli. Hem tükürük miktarını artırmış oluruz hem de ağız hijyenini sağlamış oluruz. Çok asitli içecekler tüketmememiz gerekiyor. Çok fazla çay ve kahve tüketmememiz gerekiyor. Hem demir emilimini azaltır, diş eti hastalığı oluşturur hem de hastada oruçlu dönemde aşırı susuzluk ve ağız kuruluğu hissettirebilir. Ayrıca soğanlı, sarımsaklı ve baharatlı gıdalar tüketmememiz gerekiyor. Hem ağız kokusu yapar hem mide rahatsızlığı yapar hem de susama miktarımızı, ağız kuruluğunu artırır. Sahurda genelde yoğurtlu, sıvı ve sulu şeyler tüketmememiz gerekiyor. Yeşil sebzeler ve daha çok kalsiyum içerikli gıdalar tüketirsek orucu daha güzel ve daha rahat bir şekilde atlatabiliriz. Gün içerisinde dişlerini fırçalamak isteyen veya bu konuda hassas olan hastalarım için söylüyorum, en azından macunsuz, sadece diş fırçasıyla fırçalamaları gerekir. O suyu yutmadan hem ağızda bir ferahlık sağlanır hem de ağız hijyenini oruçlu dönemde daha iyi korumuş oluruz. Ramazan ayında hastalarımızın ağız hijyenine dikkat etmeleri lazım ve rutin diş tedavilerini aksatmamaları gerekiyor' şeklinde konuştu.

Dr. Altun, polikliniklerde en sık 'Ateşimiz düşmüyor, öksürüğümüz geçmiyor, antibiyotik kullandık ama iyileşemedik' şeklinde yakınmalarla karşılaştıklarını ifade ederek, 'Mevsimsel hastalıkların yoğun görüldüğü bir dönemin içindeyiz. Bu hastalıklara yol açan mikropların çoğunluğu virüslerdir. İnfluenza, RSV, Rinovirüs ve Adenovirüs gibi etkenlere bağlı salgınlarla sıkça karşılaşıyoruz. Panik yapmaya değil, doğru bilgiye ihtiyacımız var' dedi.

Özellikle influenza (grip) enfeksiyonunun aralık ayından itibaren ciddi salgınlara yol açtığını belirten Altun, hastaların 39–40 dereceyi bulan yüksek ateş, şiddetli kas-eklem ağrıları, yoğun halsizlik ve kuru öksürük şikyetleriyle başvurduğunu, bu belirtilerin yaklaşık 5 gün sürebildiğini söyledi.

RSV enfeksiyonunun ise özellikle 2 yaş altı çocuklar ve yaşlılar için risk oluşturduğunu vurgulayan Altun, bu virüsün akciğerlere inerek bronşit ve solunum sıkıntısına yol açabildiğini belirtti. Rinovirüslerin ise daha çok hapşırık, burun akıntısı, boğazda gıcık hissi ve hafif ateşle seyreden soğuk algınlığına neden olduğunu, çoğu zaman istirahat gerektirmeden ayakta atlatılabildiğini ifade etti.

Kış aylarında en sık yapılan hatalardan birinin gereksiz antibiyotik kullanımı olduğuna dikkat çeken Altun, 'Bu dönemde karşılaştığımız hastalıkların çoğu bakteri değil, virüs kaynaklıdır. Antibiyotiklerin bu hastalıklara karşı iyileştirici etkisi yoktur. Aksine, gereksiz kullanım bağırsak florasını bozarak bağışıklığı zayıflatır ve kişiyi başka enfeksiyonlara daha yatkın hale getirir' uyarısında bulundu.

Hastalık sürecinde yapılması gerekenlere de değinen Altun, virüslere karşı en güçlü savunmanın bağışıklık sistemi olduğunu belirterek, dinlenmenin önemine vurgu yaptı. Ateş ve terleme ile kaybedilen sıvının yerine konması, bol sıvı tüketimi, mevsim sebzeleri, protein ve vitamin ağırlıklı beslenmenin iyileşme sürecini hızlandırdığını söyledi.

Grip hastalığının tedavi edilebilir olmakla birlikte önlenebilir olmasının daha kıymetli olduğunu ifade eden Altun, kalabalık ve kapalı alanlardan mümkün olduğunca uzak durulması, ortamların sık sık havalandırılması, el hijyenine dikkat edilmesi, semptomu olan kişilerin maske kullanması ve sosyal mesafenin korunmasının önemini hatırlattı. Risk grubundaki kişilerin grip aşısını ihmal etmemesi gerektiğini de ekledi.

Son olarak ebeveynlere seslenen Dr. Altun, 'Çocuğunuzda hastalık belirtileri varsa 'Bir şey olmaz.' diyerek okula göndermeyin. Evde istirahat etmesini sağlayarak hem çocuğunuzun iyileşmesini hızlandırın hem de toplumu koruyun. En önemlisi de gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınalım' dedi.

'Birçok belirtisi var'

Endometriozisin ilk keşfedildiği dönemlerde hep üreme çağının hastalığı olarak bilindiğini ancak özellikle son yıllardaki tüm araştırmaların hastalığın kız çocuklarından menopoz sonrası kadınlara dek her yaşta görülebileceğini gösterdiğinin altını çizen Opr. Dr. Kayalarlı, 'Hatta 38 haftalık hamilenin karnındaki kız bebekte kist, doğum sonrasında alındığında çikolata kisti olarak bile raporlandı. Yani hastalık her yaşta görülmekle birlikte en çok 30-40 yaşları arasında görüldüğünün de altını çizmek gerekir. Endometriozisin yerleşim yerine göre pek çok farklı belirtisi olmakla birlikte, hastaneye başvuruya neden olan 3 temel şikayeti vardır; ağrı, kanama, gebe kalmada zorluk. Endometrioziste ağrı en sık karşılaşılan yakınmalardandır. Adet sancısı (dismenore), süreğen kasık ağrısı (kronik pelvik ağrı), ilişkide derinde hissedilen ağrı (disparöni), idrar yaparken ağrı (dizüri), dışkılamada ağrı (diskezi) en sık ifade edilen ağrılardır. Ağrılar genellikle çok şiddetlidir ve genellikle ilk adet görmeye başladıktan itibaren başlar. Ağrı nedeniyle sık ağrı kesici kullanma ve hatta acil servise başvurma gerekebilir. Endometrioziste en sık rastlanan kanama sorunları iki şekildedir: Çok aşırı kanama (hipermenore) ve adet önü-sonu lekelenmeler (pre-post menstrüel spotting)' şeklinde konuştu.

'Tanı alma süreci çok uzun'

Endometriozisin varlığının gebe kalmayı imkansız kılmadığını ancak gebe kalmada zorluklara neden olabileceğini ifade eden Opr. Dr. Kayalarlı, 'Bunun başlıca sebepleri; yumurta rezervinin azalması, yapışıklıklar nedeniyle tüplerin tıkanması, tüp-yumurtalık ilişkisinin bozulması, üreme hücreleri (sperm ve yumurta) üzerine olumsuz etki eden kimyasal maddelerin endometrioz odaklarından salınması, yine bu nedenle embriyonun rahime tutunma sıkıntısı olarak sayılabilir' ifadelerini kullandı.

Hastalığın tanı alma süresinin 8-12 yıla kadar uzayabildiğini, hasta doğru teşhis ve tedavi alana kadar yıllar geçebildiğini aktaran Kayalarlı, 'Bu sürede tedavisiz kalan kişinin endometriozis hastalığı ilerlemiş olabiliyor. Hastalığın teşhisi konulduktan sonra tedavi şekline kişiye göre, yani yaşı, yumurtalık rezervi, çocuk isteği olup olmaması, ek hastalıkların varlığı ve endometriozisin evresine göre şekillendirilir' dedi.

Meme kanserinin kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olduğunu vurgulayan Dr. Yılmaz, hastaların çoğunlukla ele gelen kitle, şişlik, ağrı, meme başından kanlı akıntı veya memede şekil bozukluğu gibi şikayetlerle başvurduğunu söyledi.

Şüpheli durumlarda ultrason, mamografi ve biyopsi ile kesin tanı konulduğunu ifade eden Yılmaz, erken evrede teşhis edilen vakaların büyük oranda başarılı şekilde tedavi edildiğini belirtti.

Fırat Üniversitesi Hastanesi'nde gerçekleştirilen ameliyatlarda meme dokusunun olabildiğince korunduğuna dikkat çeken Yılmaz, 'Erken evrede tanı alan hastalarda meme kanseri ameliyatlarını başarıyla yapıyoruz. Ameliyatlarımızda hastalarımızın meme dokusunu kaybetmemesine özen gösteriyoruz. Bu sayede hem sağlık hem de estetik açıdan daha iyi sonuçlar elde ediyoruz' dedi.

Dr. Serkan Yılmaz, özellikle 40 yaş üzeri kadınların yılda bir kez mamografi çektirmesi gerektiğini hatırlatarak, 'Erken teşhis hayat kurtarır' sözleriyle çağrısını yineledi.

Prof. Dr. Yalnız, obezitenin Türkiye'de giderek büyüyen bir sorun olduğunu ve ülkenin Avrupa'da ilk sırada yer aldığını belirterek, hareketsiz yaşam tarzı ile sağlıksız beslenme alışkanlıklarının birçok sağlık sorununu artırdığını ifade etti.

Vatandaşların bu şikayetlerden kurtulmak için detoks diyetleri, zayıflama kürleri ve bitkisel ürünlere yöneldiğini söyleyen Yalnız, 'Bitkisel ürünlerde en önemli konu doz ayarlamasıdır. İlaçlarda net kullanım tarifleri bulunurken, bitkisel ürünlerde bu genellikle yok. Bitkisel de olsa yanlış doz ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir' dedi.

Bilinmeyen ve kontrolsüz ürünlerin kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Yalnız, 'Karaciğer yetmezliği gibi ciddi vakalarla karşılaşıyoruz. Bitkisel ürünler mutlaka bilinen markalardan alınmalı, gerekli onayları olmalı ve dozunda kullanılmalı. Aksi halde masum görünen bir yeşil çay veya maydanoz kürü bile zararlı olabilir' diye konuştu.

Ekipler tarafından yapılan denetimlerin belirli günlerde tekrar yapılacağı bildirildi.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan Çoban, özellikle el hijyeninin enfeksiyonların önlenmesinde kritik rol oynadığını belirterek, ebeveynlere çocuklarına küçük yaşlardan itibaren el yıkama alışkanlığı kazandırmaları çağrısında bulundu.

Dr. Çoban, çocuklarda en sık görülen enfeksiyonların aşırı temas kaynaklı olduğunu ifade ederek, 'En önemli neden ellerdir.

Tuvalet sonrası, yemeklerden önce ve sonra, hayvanlarla temastan ya da dışarıdan eve dönüşte mutlaka ellerin sabunla en az 20 saniye yıkanması gerekir' dedi.

Özellikle gastroenterit, soğuk algınlığı ve hepatit gibi hastalıkların bu yolla bulaştığını vurgulayan Çoban, 'Ellerin üstümüze silinmemesi, kişisel havluların kullanılması ve düzenli vücut temizliği çok önemli. Ayrıca çocukların aşılarının eksiksiz yapılması ve kahvaltı yapmadan okula gönderilmemesi gerekiyor' ifadelerini kullandı.

Dr. Çoban, hijyen alışkanlıklarının yanında ebeveynlerin düzenli olarak çocukların saç ve tırnak bakımına da dikkat etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Yıldırım, toplumda sık görülen tiroit nodüllerinin çoğunun iyi huylu olduğunu ancak bazı nodüllerin yutma güçlüğü ve nefes darlığına yol açabildiğini belirtti. Lokal anesteziyle yapılan mikrodalga ablasyon tedavisinde hastaların ağrı hissetmediğini ifade eden Yıldırım, işlemin ardından hastaların aynı gün taburcu edilebildiğini söyledi.

Tedavi sonrası nodüllerde belirgin küçülme sağlandığını vurgulayan Yıldırım, 'Birinci ayda yüzde 30, altıncı ayda yüzde 50, bir yılın sonunda ise yüzde 70-80'e varan küçülmeler görüyoruz. Bu yöntem, ameliyata alternatif önemli bir seçenek' dedi.

Prof. Dr. Demir, MS'in merkezi sinir sistemini etkileyen bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu belirterek özellikle kadınlarda erkeklere göre 3-4 kat daha fazla görüldüğüne dikkat çekti.

Hastalığın genellikle genç erişkinlerde ortaya çıktığını kaydeden Demir, 'MS, bağışıklık sisteminin yanlış hedef seçerek vücut dokularına zarar vermesiyle gelişiyor. Bu hastalık çoğunlukla görme kaybı, baş dönmesi, vücudun bir tarafında uyuşma ve denge bozukluğu gibi şikyetlerle kendini gösteriyor' dedi.

Tanı sürecinde hasta öyküsü, nörolojik muayene ve beyin-omurilik MR'larının büyük önem taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Demir, 'MR'da plak adı verilen miyelin kaybını gösteren lekeler tanıda kritik rol oynuyor. Ayrıca beyin-omurilik sıvısı analizleri ve dışlayıcı testlerle kesin tanı konulabiliyor' diye konuştu.

Tedavi yöntemlerine de değinen Demir, sürecin üç başlıkta ele alındığını belirtti: atak tedavisi, atakları önleyici tedavi ve semptomatik tedavi. İlk aşamada kortizon ve kan değişimi yöntemlerinin uygulandığını, sonrasında ise hastalığın seyrine göre ilaç tedavisine geçildiğini aktaran Demir, ileri düzeyde monoklonal antikor tedavilerinin tercih edildiğini söyledi.

MS'in yalnızca ataklarla değil, semptomlarla da mücadele gerektirdiğini belirten Demir, 'Kas sertliği için botulinum toksin ve fizik tedavi yöntemleri uygulanıyor. Ürolojik problemler için üroloji uzmanlarıyla iş birliği yapıyoruz. Yorgunluk gibi günlük yaşamı zorlaştıran semptomlarda ise davranışçı yaklaşımlar öneriyoruz' ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Demir, erken tanının ve düzenli tedavinin önemine vurgu yaparak, hastaların bilinçli hareket etmesinin yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini söyledi.

Uğur, ülkemizde tuz tüketiminin fazla olduğuna dikkat çekerek sağlıklı bireyler için günlük 1 çay kaşığını geçmeyecek şekilde rafine iyotlu tuz kullanılması gerektiğini vurguladı.

Beslenmenin yaş, cinsiyet ve sağlık durumuna göre farklılık gösterdiğini belirten Prof. Dr. Uğur, karbonhidrat, protein ve yağ dengesine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Şekerli gıdaların azaltılması gerektiğini vurgulayan Uğur, hayvansal proteinlerin yanı sıra baklagiller, balık, yumurta ve yoğurdun beslenmede önemli rol oynadığını ifade etti.

Yağ tüketiminde ise zeytinyağının öncelikli tercih edilmesi gerektiğini belirten Uğur, tereyağı ve kuyruk yağı gibi yağların sınırlı kullanılmasını, trans yağlardan ise tamamen uzak durulmasını tavsiye etti. Günlük sıvı tüketiminin iki litrenin altına düşmemesi gerektiğini de hatırlatan Uğur, sebze, meyve, baklagiller ve tam tahılların bolca tüketildiği Akdeniz tipi beslenme modelinin sağlıklı yaşam için en uygun yöntemlerden biri olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Uğur, 'Ne yediğimizi seçmemiz, nasıl yaşayacağımızı belirler. Beslenme düzenimiz sadece sağlığımızı değil, sosyal ve kültürel yaşamımızı da etkiler' dedi.

Özercan, boğazda takılma hissi, yediklerinden sonra öksürük atakları, göğüs ağrısı ya da gıdaların geri gelmesi gibi şikyetlerin ciddiye alınması gerektiğini vurguladı.

Yutma güçlüğünün nedenlerini doğru saptamanın önemine değinen Özercan, yemek borusunda darlık şüphesinde öncelikle endoskopi, ardından gerekli görülürse yüksek çözünürlüklü manometri testinin uygulanması gerektiğini söyledi.

Bu testin yemek borusunun kasılma düzenini inceleyerek tedaviye yön verdiğini ifade eden Özercan, yaşam tarzı değişikliklerinden cerrahi müdahaleye kadar geniş bir tedavi yelpazesi bulunduğunu aktardı.

Uzman, bu belirtilere sahip kişilerin vakit kaybetmeden hekim kontrolüne başvurması gerektiğini hatırlattı.

Dr. Diribaş, gebelikte suyun yalnızca anne adayı için değil, bebeğin sağlığı açısından da büyük önem taşıdığını vurguladı.

Dr. Diribaş, 'Yaz dönemlerinde gebelerin su tüketimini yaklaşık iki katına çıkarmalarını öneriyoruz. Normal bireyler için önerilen günlük 3 litre su, gebeler için 3.5–4 litre olmalı. Ancak bu su bardak bardak değil, gün içine yayılmış şekilde yudum yudum tüketilmelidir. Aksi takdirde mide bulantısı veya kusma gibi sorunlar artabilir,' dedi.

Gebelikte böbrek fonksiyonlarının artığını ve böbrek sağlığının korunması için su tüketiminin şart olduğunu belirten Diribaş, güneşe maruz kalan gebelerin mutlaka gölgede dinlenmesi, denize girerken de güneş ışınlarından korunması gerektiğini söyledi. Ayrıca, güneş koruyucu kullanımı ve bol meyve tüketimi de öneriler arasında yer aldı.

Kolesterol seviyesinin kandaki normal sınırların üzerine çıkmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Prof. Dr. Gözel, hastaların yaşam tarzlarında yapacakları değişikliklerin ve düzenli ilaç kullanımının hayati öneme sahip olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Gözel, kolesterol ilaçlarının zararlı olduğu yönündeki yaygın inanışın bilimsel dayanağı olmadığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı:

'Hekimler olarak kolesterolü düşürmek değil, normal seviyeye getirmek istiyoruz. Hastaların ilaçlarını kesmesi ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Yağ ve şekerden fakir beslenme, egzersiz ve düzenli kontroller bu hastalığın yönetiminde kilit rol oynar.'

İlaçların yan etkisi görüldüğünde hastaların mutlaka hekimle iletişime geçmesi gerektiğini vurgulayan Gözel, kontrolsüz ilaç değişimlerinin riskli olduğunu da hatırlattı.

Doç. Dr. Balgetir, bu bilginin doğru olmadığını belirterek, belirli kriterleri sağlayan epilepsi hastalarının ehliyet alabileceğini ifade etti.

Balgetir, ehliyet alabilecek epilepsi hastalarında aranan koşulları şöyle sıraladı: 'Son 3 yılda nöbet geçirmemiş olması, 6 aylık aralıklarla yapılan nöroloji kontrollerinin kayıt altına alınmış olması ve en fazla iki antiepileptik ilaç kullanıyor olması gerekiyor.' Bu şartları taşıyan bireylerin, üç farklı nöroloji uzmanının ortak onayı ile sürücü belgesi alabileceklerini vurguladı.

Özer, havuz, deniz ve sık yapılan banyolar sonrasında kulakların nemli kalmasının kulak içi florasını bozduğunu, bu durumun da bakterilerin ve mantarların oluşmasına zemin hazırladığını belirtti.

Kulağın kendini temizleme işlevini yitirdiğini aktaran Özer, yüzücü kulağının; şiddetli ağrı, yanma, akıntı ve işitme kaybı gibi belirtilerle ortaya çıktığını ifade etti.

Vatandaşların kulaklarını korumak için denize veya havuza girmeden önce tıkaç kullanmalarını öneren Özer, pahalı tıkaçlar yerine vazelinle kaplanmış pamuk da kullanılabileceğini belirtti. Bu yöntemle kulakların sudan etkili şekilde korunabileceğini söyledi.

Kıvrak, özellikle kardiyovasküler hastalıkların erken teşhisinde yapay zekanın büyük bir rol oynadığını belirtti.

Kıvrak, pandemi sonrası sağlık sistemlerinde teknolojik dönüşümün hızlandığını ve yapay zekanın tanı, tedavi ve hastalıkların seyri konusunda hekimlere önemli öngörüler sunduğunu vurguladı.

Kardiyoloji alanında yapay zeka teknolojilerinin kalp yetmezliği, hipertansiyon, miyokart enfarktüsü gibi hastalıkların erken tanısında kullanılmaya başlandığını ifade etti.

Yapay zekanın sadece kalp hastalıklarında değil, kanser gibi ölümcül hastalıkların tanısında da yüksek başarı sağladığını belirten Kıvrak, gelecekte bu sistemlerin kişiye özel tedavi planlamalarında daha yaygın kullanılacağını söyledi.

Tartar, dünya genelinde 350 milyondan fazla insanın hepatit ile yaşadığını, ancak büyük bir kısmının hastalığın farkında olmadığını belirtti.

Hepatit B'nin aşıyla önlenebileceğini, Hepatit C'nin ise günümüzde kesin olarak tedavi edilebildiğini vurgulayan Prof. Dr. Tartar, erken teşhis ve tedavinin önemine dikkat çekti. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2025 yılı teması olan 'Engelleri Kaldıralım' ifadesine de değinen Tartar, hastalığın tedavisine ulaşmada toplumsal ve yapısal engellerin aşılması gerektiğini söyledi.

Toplumun hepatit konusunda bilinçlenmesi gerektiğini belirten Tartar, vatandaşları ücretsiz tarama programlarına katılmaya davet etti. Fırat Üniversitesi Hastanesi'nin test ve bilgilendirme çalışmalarına devam ettiğini de ifade etti.

Üreme çağındaki kadınlarda adet dışı kanamaların çoğunlukla rahim iç zarından kaynaklandığını belirten Atılgan, bu durumun farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Döngü bozukluklarının; rahim içi polipler, myomlar, hormonal dengesizlikler, kan pıhtılaşma sorunları, bazı ilaçlar ya da cerrahi işlemlerden kaynaklanabileceğini belirten Atılgan, tanı için detaylı testlerin ve görüntüleme yöntemlerinin önemine dikkat çekti.

Covid-19 aşısı sonrası bazı kadınlarda adet döngüsünde bir günlük uzama gözlemlendiğini de paylaşan Atılgan, bu durumun daha fazla bilimsel araştırmayla değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca, sezaryen sonrası oluşan skar defektlerinin de uzun vadeli şikyetlere neden olabileceğine işaret etti.

Menopoz sonrası kanama, aşırı adet kanaması ya da 14 yaşına gelmiş olmasına rağmen hiç adet görmemiş kişilerin kadın doğum uzmanına başvurmaları gerektiği uyarısında bulunan Atılgan, düzenli kontrollerin önemine vurgu yaptı.

Öte yandan, rahim ağzı kanser taraması için 30-65 yaş arasındaki taramaya uygun kadınlara HPV testi yapıldı.

Meme kanseri taraması için 40-69 yaş arasındaki kadınların mamografi çekimleri için müdürlüğün araçlarıyla Sağlıklı Hayat Merkezine götürülerek mamografileri çekildi.

Kolerektal kanser taraması için 50-70 yaş arasındaki bireylere kolerektal kanser taraması yapıldı.

Prof. Dr. Yalnız, arpa ve buğday gibi temel tahılların diyetten çıkarılmasının, vücuda gerekli kalsiyum gibi besin öğelerinin eksikliğine yol açabileceğini söyledi.

Glütensiz diyetin yalnızca çölyak hastaları ve hekim tarafından tanısı konmuş glüten hassasiyeti olan bireyler için uygun olduğunu belirtti.

Uzmana göre bilinçsizce yapılan glütensiz beslenme kalp hastalıkları, obezite ve diyabet gibi ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirebiliyor.

En büyük risklerden biri ise 'lejyoner hastalığı' olarak bilinen, klimalarda biriken Legionella bakterisinin neden olduğu zatürre türü.

Uzmanlar, özellikle filtreleri düzenli temizlenmeyen klimaların tehlike oluşturduğunu belirtti. Lejyoner hastalığı başta olmak üzere, küf mantarlarının yol açtığı alerjik astım ve rinit, araç içi klimaların doğrudan yüze üflemesiyle oluşan sinüzit, kulak enfeksiyonları ve yüz felci gibi rahatsızlıklar klima kaynaklı hastalıklar arasında yer alıyor.

Ayrıca bağışıklığı zayıf bireyler, sigara kullanıcıları, şeker ve kronik hastalığı olan kişiler için riskin daha yüksek olduğuna dikkat çekiliyor. Araç klimalarında ise hava akışının doğrudan yüze değil ön cama yönlendirilmesi öneriliyor.

Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Merve Bayram, sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak vücut ısısında yaşanan yükselmenin başta beyin olmak üzere hayati organları olumsuz etkilediğini söyledi. Bayram, su içmenin ertelenmemesi gerektiğine özellikle dikkat çekti.

Yaz aylarında artan terleme nedeniyle vücudun sıvı, mineral ve elektrolit kaybettiğini hatırlatan Bayram, su tüketiminin hayati öneme sahip olduğunu vurguladı. 'Susamayı beklemeden su içilmeli, zorlananlar suya limon, nane, salatalık gibi aromatik ürünler ekleyebilir' diyen uzman, soğuk bitki çayları, maden suyu ve ayran gibi içeceklerin de sıvı desteği sağlayabileceğini aktardı.

Yüksek sıcaklıklarda sağlıklı beslenmenin önemine de değinen Bayram, aşırı yağlı, şekerli ve baharatlı gıdalardan uzak durulması gerektiğini belirtti. Sebze, meyve ve tam tahıllı gıdaların tercih edilmesini öneren Bayram, Akdeniz tipi beslenmenin hem sağlığa hem çevreye olumlu etkiler sunduğunu ifade etti.

Gıda güvenliğine de dikkat çeken Bayram, 'Süt ve et ürünleri sıcak havalarda hızla bozulabiliyor. Besinler güneşte bekletilmemeli, sebzeler ve meyveler bol su ile yıkanmalı' uyarısında bulundu.

Vatandaşların gözlerini ovuşturma alışkanlığının ciddi kornea problemlerine yol açabileceğini belirten uzman, güneşten korunmak için en doğal ve etkili yollardan birinin şapka takmak olduğunu söyledi.

Polen alerjilerinin bazen masum görülse de enfeksiyonla birleşerek daha büyük göz problemlerine dönüşebileceğini aktaran uzman, bu dönemde çocukların gözlerini ovuşturmamaları konusunda aileleri uyardı.

Gözde sık görülen kızarıklıkların birkaç gün içinde geçmediği durumlarda mutlaka doktora başvurulması gerektiğini belirtti.

Ayrıca, ultraviyole (UV) ışınlarının retinaya zarar verebildiğine dikkat çekilerek, sadece siyah camlı değil, UV koruyucu kaplamaya sahip kaliteli güneş gözlüklerinin tercih edilmesi gerektiği hatırlatıldı. 'Çakma' diye tabir edilen kalitesiz gözlüklerin, çıplak gözle dolaşmaktan bile daha tehlikeli olabileceği ifade edildi.

Cantimur, kurban etinin kesimin hemen ardından tüketilmesinin sindirim sorunlarına yol açabileceğini belirtti.

'Etin en az 24 saat buzdolabında dinlendirilmesi hem lezzet hem sağlık açısından faydalıdır' dedi.

Uzman, bayram süresince et tüketiminde porsiyon kontrolünün yanı sıra sebze, baklagil gibi lifli besinlerle birlikte tüketilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Kalp, böbrek ve gut hastalarının ise yağsız etleri tercih etmesi önerildi.

Etin yüksek ısıda mangal gibi direkt ateşle pişirilmesinin sağlık açısından riskli olduğunu vurgulayan Cantimur, sağlıklı pişirme yöntemleri olarak haşlama ve fırında pişirmeyi önerdi.

Su tüketiminin artırılması ve günlük egzersizlerin aksatılmaması gerektiğini belirten Cantimur, bayramın sağlıkla geçirilmesi için bilinçli tüketimin önemine işaret etti.

Akut ağrıların vücudun alarm sistemi olduğunu belirten Özcan, 3 aydan uzun süren kronik ağrıların ise yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürdüğünü ifade etti.

Toplumun %60-65'inin kronik ağrıdan muzdarip olduğunu belirten Özcan, en yaygın ağrıların bel, boyun, baş ve yüz ağrıları ile eklem ağrıları olduğunu aktardı.

Algolojinin, kronik ağrının nedenini araştırıp tedavi eden bilim dalı olduğunu hatırlatan Özcan, tedavide geleneksel yöntemlerin yanı sıra girişimsel tekniklerin de başarıyla uygulandığını söyledi.

Bel fıtıklarının yalnızca %2-3'lük kısmının ameliyat gerektirdiğine dikkat çeken Özcan, çoğu ağrının enjeksiyon, radyofrekans (RF) tedavileri, ozon ve kök hücre gibi yöntemlerle tedavi edilebildiğini belirtti. Özellikle kanser hastalarında yaşam kalitesini artıran ağrı pompaları ve sinir blokajlarının önemine değinen Özcan, ağrıların %90'a yakınının günümüz tıbbıyla kontrol altına alınabildiğini söyledi.

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Güven Koç, özellikle doktor kontrolü dışında alınan yüksek doz vitaminlerin toksik etki yaratabileceğini vurguladı.

Dr. Koç, sağlıklı bireylerin dengeli bir beslenmeyle gerekli vitaminleri karşılayabileceğini, ancak bazı özel durumlarda doktor tavsiyesiyle takviye alınması gerektiğini ifade etti.

Gelişi güzel kullanılan B ve C vitaminlerinin bazı durumlarda zehirlenmeye yol açabileceğini belirten Koç, 'Gözde ışık hassasiyeti, ishal, kalp çarpıntısı gibi semptomlar oluşabilir. C vitamini fazla alındığında demir düzeyi artabilir, böbrek taşı riski oluşabilir' dedi.

Yağda eriyen D, A, K ve E vitaminlerinin ise fazla alındığında vücutta birikerek toksik etki oluşturduğunu söyleyen Dr. Koç, 'D vitamini aşırılığı, kalp ve böbrek yetmezliğine neden olabilirken, A vitamini cilt kuruluğu ve görme sorunlarına yol açabilir.

E vitamini kanamaya, K vitamini ise pıhtılaşma riskine sebep olabilir' şeklinde konuştu.

Dr. Koç, takviyelerin mutlaka kan düzeyi ölçümüyle başlanması, doğru zamanda ve doğru kombinasyonla alınması gerektiğini söyledi.

Örnek olarak C ve D vitamininin aynı anda alınmaması gerektiğini belirtti.

Ayrıca, vitaminlerin ilaçlarla etkileşime girebileceğine dikkat çekerek, güvenilir ve onaylı ürünlerin tercih edilmesinin önemini vurguladı.

Gelişen sanayi ve verimsiz topraklar nedeniyle toplumların besin yoluyla vitamin alımının düştüğünü belirten Koç, özellikle çocuklar, yaşlılar ve gebeler gibi hassas gruplarda doktor gözetiminde takviyeye başvurulması gerektiğinin altını çizdi.

Uzmanlar bu durumu 'bahar yorgunluğu' olarak tanımlıyor.

Ortalama iki-üç hafta sürebilen bu geçici durum, günlük yaşamı ve iş performansını olumsuz etkileyebiliyor.

İç hastalıkları uzmanları, boyun-sırt ağrısı, mide sorunları, uyku düzensizlikleri, baş ağrısı, tansiyon ve şeker regülasyonundaki değişikliklerin bahar yorgunluğunun belirtileri arasında yer aldığını belirtiyor.

Bu dönemde vücut; ısı, ışık, nem ve havadaki iyon değişikliklerine karşı hassas hale geliyor.

Yorgunluk şikyetlerinin iki haftayı aşması halinde, altta yatan farklı hastalıkların olabileceğine dikkat çeken uzmanlar, vakit kaybetmeden doktora başvurulmasını öneriyor.

Uzman tavsiyelerine göre; düzenli egzersiz, bol sıvı tüketimi, sağlıklı beslenme, açık havada zaman geçirmek ve stres azaltıcı aktiviteler bahar yorgunluğuna karşı etkili önlemler arasında.

Özellikle vitamin-mineral yönünden zengin gıdalar tercih edilmeli, alkol ve kafein tüketimi sınırlandırılmalı.

Uzmanlar, gün boyu fazla şeker ve ağır yemek tüketiminin vücutta halsizlik ve sindirim problemlerine yol açabileceğini belirtiyor.

Dengeli beslenmenin önemine vurgu yapan uzmanlar, kahvaltıda sebzeli omlet ve peynir çeşitleri gibi hafif besinlerin tercih edilmesini öneriyor.

Gün içinde misafirliklerde tüketilen tatlı ve hamur işlerine dikkat edilmesi gerektiğini belirterek, baklava gibi şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlılar veya meyve ikramlarının daha sağlıklı olacağını ifade ediyorlar.

Ayrıca, asitli içecekler yerine su tüketilmesi gerektiğine dikkat çeken uzmanlar, suyun vücudu dengeleyerek enerji kaybını önlediğini vurguluyor.

Gün boyunca hafif tercihler yaparak akşam yemeğinde sebze ve yoğurt tüketmenin dengeyi sağlayacağını belirtiyorlar.

Hareketli kalmanın önemine de değinen uzmanlar, mesafesi yakın yerlere yürüyerek gitmeyi ve asansör yerine merdiven kullanmayı öneriyor.

Önalan, diyabetin önlenmesi için prediyabetik dönemde hastaların tespit edilmesi gerektiğini vurguladı.

Sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşam tarzının prediyabeti tetiklediğini belirten Önalan, bu durumun zamanla diyabete dönüşebileceğini ifade etti.

Hastaların, yaşam tarzı değişiklikleriyle kan glukoz seviyelerini kontrol edemedikleri takdirde medikal tedaviye başlanması gerektiğini söyledi.

Prediyabet sürecinde de diyabet hastalarında olduğu gibi kalp, beyin, göz ve böbrek hastalıkları gibi komplikasyonların gelişebileceğini belirten Önalan, erken teşhisin hayati önem taşıdığını kaydetti.

İftarda sağlıklı beslenme konusunda önerilerde bulunan Nazlı, 'İftar yaparken önden 1-2 bardak kadar oda ısısında suyu içip orucu açalım. Bir tane hurma tüketelim çünkü gün içerisinde beslenemediğimiz için kan şekerimiz düşük seyrediyor. Oradaki tüketeceğimiz hurmamız kan şekerimizi yavaş yavaş yükseltmeye yardımcı olacak. Önden çorbayla başlayalım, çorba tüketirken yanında yoğurt ve salata eşlik etsin. Çorbadan sonra bir 5-10 dakika ara verelim nedeni ise çok hızlı yediğimiz zaman gastrit, reflü, gaz, şişkinlik sorunlarına yol açabiliyor ve bu hızlı bir şekilde kilo artışına da yol açabildiği için bu 5-10 dakikalık arada namaz kılabilirsiniz ya da masada oturup birazcık bekleyebilirsiniz. Yemeklerimizin dönüşümlü bir şekilde tüketilmesi gerekiyor. Yani bir gün etli bir yemek yediysek bir gün sebzeli, bir gün tavuksa bir gün kuru baklagil gibi mutlaka bunların dönüşümlü yapmamız önemli. Sadece protein ağırlıklı beslenme oluyor, bunu istemiyoruz' şeklinde konuştu.

Ramazan ayında tüketimi artan tahinin vitamin zenginliğinden bahseden Beslenme ve Diyet Uzmanı Nazlı, 'Tahin, öğütülmüş susam tanelerinin Arapça adıdır. Antik Yunanlılarda hem yiyecek hem de ilaç olarak kullanılmaktaydı. Modern çağda ise yüksek besin içeriğinden kaynaklı oldukça tavsiye edilmektedir. Yüksek protein içeriğinden dolayı özellikle vegan, vejetaryen beslenenler, inek sütü alerjisi olan kişilerde mutlaka beslenmelerine ilave etsinler. Çünkü hem yüksek protein içeriğine sahip hem de yüksek kalsiyum içerdiği için. Bu yüzden bağışıklık sistemimizi güçlendirir, antioksidan içeriğe sahip olduğu için vücudumuzdaki toksinlerin atılmasına yardımcı olur, yaşlanmayı geciktirir. A ve E vitamini içerdiği için yine tahin kalsiyum içeriğinden kaynaklı kemik ve kaslarımızı koruyucu etkiye sahiptir. Çok güzel enerji verir. Hem sporcularda tercih edilebileceği gibi gün içerisinde çok yorgunluk yaşayan kişiler, Ramazanda enerjim çok düşüyor diyen kişiler de mutlaka tahin tüketmelidir. Aynı zamanda toksinleri attığı için hem karaciğer hem de böbrek sağlığına karşı oldukça etkilidir. Daha çok tok tuttuğu için diyabeti olan kişilerde ekmek tarifi olarak veriyorum. Un içermediği için kan şekerimizi yükseltmiyor ve uzun süre tokluk sağlıyor. Bence bunu sahurda da mutlaka yapabilirsiniz' diye konuştu.

Akdeniz bölgesinde sık görülen bu hastalığın, Türkiye'de özellikle İç Anadolu, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde de yaygın olduğunu belirten Karataş, hastalığın tekrarlayan karın ağrısı, ateş, göğüs ve eklem ağrıları ile kendini gösterdiğini ifade etti.

Hastalığın tanısında klinik bulguların esas alındığını vurgulayan uzman, gereksiz genetik testlerden kaçınılması gerektiğini söyledi.

Tanı konulmasında yaşanacak gecikmelerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Doç. Dr. Karataş, organlarda biriken çözülmeyen proteinlerin böbrek ve kalp yetmezliği gibi ciddi rahatsızlıklara neden olabileceğini ifade etti.

Ancak hastalık için önleyici tedavi yöntemlerinin mevcut olduğunu belirten uzman, gebeler de dahil olmak üzere hastaların düzenli romatoloji kontrolüne gitmesi gerektiğini vurguladı.

Uzmanlar, özellikle sahur ve iftarda tüketilen besinlerin doğru seçilmesi gerektiğini vurguluyor.

Beslenme uzmanlarına göre, sahurda protein ve lif açısından zengin yiyecekler tüketmek gün boyunca daha uzun süre tok kalmaya yardımcı olurken, kızartma, hamur işleri, aşırı yağlı ve şekerli yiyeceklerden uzak durmak sindirim sisteminin düzenli çalışmasını sağlıyor.

İftar öğünlerinde ise hafif ve dengeli bir beslenme düzeni öneriliyor. Uzmanlar, orucun su ve hurma ile açılmasının ardından çorba ve hafif atıştırmalıklarla mideyi alıştırarak ana yemeğe geçmenin sağlıklı olduğunu belirtiyor.

Etli sebze yemekleri, ızgara et veya tavuk, zeytinyağlı sebzeler ve yoğurt gibi besinlerin dengeli tüketilmesi önerilirken, pide tüketiminin haftada birkaç günle sınırlandırılması gerektiği ifade ediliyor.

Tatlı tüketimi konusunda ise uzmanlar, iftardan en az iki saat sonra sütlü tatlıların tercih edilmesi gerektiğini ve aşırı şekerli tatlıların hızlı acıkmaya neden olabileceğini belirtiyor.

Ramazan ayında yapılan beslenme hataları arasında yetersiz su tüketimi, hızlı yemek yemek, sahuru atlamak ve büyük porsiyonlar tercih etmek yer alıyor.

Uzmanlar, iftar ve sahur arasında yeterli su tüketiminin, iftar sonrası yürüyüşlerin ve dengeli beslenmenin sağlıklı bir oruç süreci için önemli olduğunu vurguluyor.

Bu çerçevede hastanede, Ocak 2023 yılında 9 bin 7 kişi tedavi edilirken bu rakam 2025 yılında ise 12 bin 899'a yükseldi.

Hastanede geçmiş yıllara oranla ameliyat sayısında yüzde 20, muayene sayısında ise yüzde 30'un üzerinde artış yaşandı.

Göz polikliniği hakkında açıklamalarda bulunan Fethi Sekin Şehir Hastanesi Göz Hastalıkları Klinik Sorumlusu Doç. Dr. Fatih Cem Gül, 'Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniğimiz, sadece ilimize değil, bölge illerine de hizmet sunmaktadır. Göz hastalıklarının tedavisinde en son teknolojileri ve yöntemleri kullanan kliniğimizde, poliklinik muayene sayımız 2023 Ocak ayında 9 bin 7 iken Ocak 2025'te bu sayı 12 bin 899 olmuştur. Yani bu süreçte muayene sayımız yaklaşık yüzde 30'un üzerinde artmıştır. Geçmiş yıllara kıyasla ameliyat sayımız ise yüzde 20 artış göstermiştir. Halkımızın sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak üzere başlattığımız mesai dışı poliklinik hizmeti uygulaması kapsamında göz hastalıkları kliniğimiz de mesai dışı poliklinik hizmeti sunmaktadır. Yapılan çalışmalar neticesinde mevcut durumda hastalarımız ortalama bir hafta sonrasına randevu alabilmektedirler. Göz hastalıkları kliniğimiz aynı zamanda eğitim kliniği olarak asistan hekimleri yetiştiriyor. Şu an kliniğimizde 6 asistan hekim eğitim görmektedir. Bu asistan hekimlerimiz eğitim süreçlerinin sonunda göz hastalıkları uzmanı olarak halkımıza hizmet sunacaklardır' ifadelerini kullandı.

Yapılan açıklamaya göre, baş dönmesi vakalarının yüzde 60'ı kulak hastalıklarından kaynaklanıyor.

Özellikle halk arasında 'kristal oynaması' olarak bilinen pozisyonel vertigo, en yaygın sebep olarak öne çıkıyor.

Uzmanlar, bu durumun poliklinik ortamında özel manevralarla tedavi edilebildiğini belirterek, hastaların büyük çoğunluğunun kısa sürede sağlığına kavuştuğunu ifade ediyor.

Tedavi edilmediğinde vertigonun ciddi yaralanmalara, düşmelere ve kazalara yol açabileceği vurgulanırken, baş dönmesi yaşayan kişilerin en kısa sürede bir doktora başvurması öneriliyor.

Ülkemizde kış mevsiminin gelmesiyle birlikte influenza virüsüne bağlı üst solunum yolu enfeksiyonlarında bir artış yaşandığını belirten Dr. Öğretim Üyesi Erkan Çakmak, 'Fırat Üniversitesi Hastanesi Dahili Yoğun Bakım Ünitesinde endişe verici bir yoğunluğun olmadığını ancak gribal enfeksiyon sonrası gelişen pnömoni ve solunum sıkıntısı nedeniyle yatan hasta sayısında son zamanlarda bir miktar artış oldu. Hastalar sıklıkla 65 yaş üstü ve beraberinde kronik bir hastalığı olan bireylerden oluşuyor. Bu hastalar arasında influenza virüsüne karşı aşı yaptırmayan kişiler daha fazla. 65 yaş ve üstü bireyler, diyabet hastaları, hipertansiyon hastaları, KOAH tanısı bulunan kişiler, kronik böbrek yetmezliği hastaları, kanser hastaları, immün yetmezlik tablosu bulunan yani bağışıklığı zayıf olan kişilerin her yıl Eylül-Ekim döneminde grip aşısı, yani influenza aşısını yaptırmaları halinde enfeksiyonu daha hafif geçireceklerdir' dedi.

Açıklamalarına devam eden Dr. Çakmak, 'İnfluenza aşısının özellikle riskli bireylerde ağır pnömoni tablosunun ortaya çıkmasını engelleyebiliyor. Bu nedenle yoğun bakım ünitesine yatış sıklığını düşüyor ve gribal enfeksiyonlardan kaynaklanan ölüm oranlarını da azaltıyor. İnfluenza aşısının her yıl Sağlık Bakanlığı tarafından sağlık çalışanları gibi riskli gruplara, 65 yaş üstü bireylere ve kronik hastalığı bulunan kişilere ücretsiz olarak yapılıyor. Bu tür risk altındaki bireylerin grip aşısını yaptırmaları büyük önem arz ediyor' ifadelerini kullandı.

ABD'de yürütülen geniş çaplı araştırmada, 100 binden fazla kadın ve 51 bin erkeğin 10 yılı aşkın sürede takip edilmesiyle elde edilen veriler değerlendirildi.

Çalışma sonuçlarına göre, haftada iki porsiyon veya daha fazla yoğurt tüketen bireylerde kolorektal tümörlerin görülme sıklığı yüzde 20 daha düşük çıktı.

Araştırmacılar, bu etkinin yoğurtta bulunan Bifidobacterium bakterisi ile bağlantılı olabileceğini belirtti.

Prof. Dr. Coşkun, bağırsak mikrobiyomunun yoğurt tüketimiyle olumlu yönde değiştiğini ve bu durumun kolon kanseri riskini azaltabileceğini vurguladı.

Ancak kesin sonuçlar için daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç duyulduğu ifade edildi.

Prof. Dr. Mehmet Yalnız, kış aylarında sindirim sistemi bozukluklarının arttığını, hareketsiz yaşamın metabolizmayı yavaşlattığını ve bunun karında şişkinlik, dolgunluk ve karın ağrısına yol açabildiğini belirtti. Soğuk havalardan dolayı vücuttaki damarların enerjiyi idareli kullanmak için kasıldığını ifade eden Yalnız, bu kasılmaların mide ve bağırsak sisteminde kramp şeklinde ağrılara ve şişkinliğe neden olabileceğini söyledi. Ayrıca, kış aylarında nem oranının azalmasıyla birlikte su tüketiminin düştüğünü ve bu durumun sindirim problemlerini artırabileceğini vurguladı.

Sindirim sisteminin sağlıklı çalışması için lif açısından zengin besinlerin tüketilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Mehmet Yalnız, lifli gıdaların yetersiz alınmasının kabızlığa yol açtığını, hareketsizliğin ise şişkinlik, kabızlık, karın ağrısı ve erken doygunluk hissine sebep olduğunu ifade etti. Bu nedenle özellikle yemeklerden sonra yürüyüş yapmanın ve hareket etmenin mide-bağırsak sistemini çalıştırarak sindirimi kolaylaştırdığını dile getirdi.

Sadece kış aylarında değil, genel olarak sağlıklı bir yaşam için yağlı beslenmenin azaltılması gerektiğini söyleyen Yalnız, günlük 8 ila 12 bardak su içmenin, hareketli bir yaşam sürmenin, lifli besinler tüketmenin ve aşırı kalorili gıdalardan uzak durmanın sindirim sağlığı açısından önemli olduğunu sözlerine ekledi.

Gözel, 'Hastalar özellikle kış aylarında su tüketimini ihmal ediyor. Su, sadece yaz aylarında ya da sıcak havalarda tüketilmemesi gerekiyor. Kış aylarında da yeterli miktarda su tüketimi oldukça önemlidir. Metabolizmamızın bir takım faaliyetlerini sürdürebilmesi için, yeterli miktarda sıvı tüketimi özellikle su tüketimi önem arz ediyor. Çay, ayran, kola, meyve suyu gibi içecekler, suyun görevini göremeyeceği için kış ayında günlük ortalama 2 litre, yaz ayında ise 2,5 ile 3 litrenin altına düşmeyecek şekilde su tüketilmesi gerekiyor. Kış aylarında hastaların çoğunluğu çay, kahve gibi sıcak içecekler içerek yeterli miktarda sıvı aldıklarını düşünüyor, ancak bu içecekler suyun fonksiyonunu görmüyor. Su tüketimi bazı kronik hastalıklara sahip olan hastalarda önemlidir. Örneğin kalp yetmezliği olan hastaların su yerine başka içecekler içmesi halinde kalbe ilave bir yük binecektir. İnsanlar tarafından özellikle bazı kronik hastalığa sahip olan hastalar tarafından kış aylarında su tüketimi ihmal edilmemesi gerekiyor. Su vücut için çok önemli bir ihtiyaçtır' dedi.

Genetik yatkınlık gibi faktörlerin kontrol edilemeyeceği vurgulanırken, aşırı kilo alımı ve dizin aşırı kullanımı gibi unsurların kireçlenmeyi hızlandırdığı ifade edildi.

Menüsküs yırtıklarının da diz kireçlenmesine neden olduğu, bu durumda cerrahi müdahalenin gerekebileceği belirtildi.

Kireçlenmeyi önlemek için kilo kontrolü, düzenli fiziksel aktivite ve doğal tedavi yöntemlerinin önemine dikkat çekildi.

Uzman, makattan gelen kanamaların ciddi bir durum olabileceğini belirterek, erken tanının önemine dikkat çekti.

Kanama sebeplerinin ayrıntılı bir şekilde araştırılması gerektiğini vurgulayan uzman, 'Makattan gelen her kanama değerlidir ve mutlaka nedeni bulunmalıdır' dedi.

Ayrıca hemoroid hastalığının farklı evreleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi vererek, lazer ablasyon ve infrared koagülasyon gibi güncel tedavi yöntemlerinin etkinliğine dikkat çekti.

Doç. Dr. Balgetir, baş ağrısının karakterinde ani değişiklik, yeni başlayan ağrı, nörolojik defisit (vücudun bir bölümünde fonksiyon kaybı), yüksek ateş eşlik etmesi, 50 yaş üstü hastalarda görülmesi, kanser öyküsü bulunması, travma veya egzersiz sonrası ortaya çıkması gibi durumların kırmızı bayrak olarak değerlendirildiğini belirtti.

Ayrıca, uygulanan tedavilere yanıt vermeyen baş ağrılarının da mutlaka bir nöroloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Bu belirtileri yaşayan hastaların zaman kaybetmeden bir uzmana başvurmasının hayati önem taşıdığını ifade eden Doç. Dr. Balgetir, erken müdahalenin ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebileceğini söyledi.

Baş ve boyun kanserlerinin dünyada görülen altıncı kanser türü olduğunu, ağız boşluğu, burun, tükürük bezi, tiroit, gırtlak ve yutak bölgesindeki kanserleri içerdiğine dikkat çeken Prof. Dr. Abdulvahap Akyiğit, bu bölgedeki kanser çeşitlerindeki semptomların farlılık arz ettiğini, burun tümöründe burunda tıkanıklık, ilerleyen süreçte ciddi kanamalar, ağız boşluğu tümörlerinde ağız içerisinde ağrı, kanama, yutma güçlüğü, ağzı açmada kısıtlılık, ağızda geçmeyen yaralar, gırtlak açısından bakıldığında ise ses kısıklığı, nefes almada zorluk gibi şikyetler şeklinde bulgularla hastaların kendilerine başvurduklarını vurguladı.

Ayrıca, FÜ Hastanesi Kulak Burun ve Boğaz Anabilim Dalı olarak bu bölge tümör tedavisinde son teknolojik gelişmeleri kullandıklarını ifade eden Prof. Dr. Abdulvahap Akyiğit, lazer işleminin özellikle gırtlak kanseri tedavisinde sıklıkla kullanıldığını, ayrıca tiroit cerrahilerinde ses kısıklığı oluşmaması açısından çeşitli teknolojik yöntemler de kullanıldığını ifade ederek, tedavinin istenilen düzeyde başarılı olmasında erken tanının önemini bir kez daha vurguladı.